W programie Zdrowie z Klasą skupiamy się na działaniach, które pomagają wspierać kształtowanie dobrych nawyków i zaangażowanie obywatelskie młodych ludzi w obszarze zdrowia. W tym celu proponujemy sprawdzone i angażujące metody pracy z uczniami i uczennicami wzmacniające poczucie sprawczości i podmiotowości młodzieży.
Wierzymy, że wpływ na zdrowie zaczyna się od zrozumienia, czym ono jest. Z tego względu podstawą proponowanych przez nas działań jest rozmowa w społecznościach szkolnych nad tworzeniem kultury zdrowia, która wspiera młodzież w dokonywaniu pozytywnych wyborów zdrowotnych.
Rozmowy o zdrowiu w szkole – model pracy w programie Zdrowie z Klasą
Proponowany przez nas model pracy w programie Zdrowie z Klasą opiera się na trzech głównych zadaniach realizowanych przez uczniów i uczennice przy wsparciu nauczycieli: przeprowadzeniu Okrągłego Stołu wokół Zdrowia, sporządzeniu Szkolnego Manifestu Zdrowia i zorganizowaniu Lokalnej Akcji Zdrowotnej.
Zdrowie uczniów i uczennic w centrum – Okrągły Stół wokół Zdrowia
Pierwsze zadanie – Okrągły Stół wokół Zdrowia – to ogólnoszkolna rozmowa, podczas której 20 uczniów i uczennic oraz co najmniej 5 nauczycieli rozmawia o potrzebach związanych ze zdrowiem i kształtowaniem zdrowych nawyków. Jej celem jest omówienie największych wyzwań społeczności szkolnej w tym obszarze i opracowanie działań, które mogą wprowadzić pozytywne zmiany.
Szkolna diagnoza potrzeb wokół zdrowia
Aby odpowiednio przygotować się do rozmowy, uczniowie przeprowadzają szkolną diagnozę, która ma na celu poznanie opinii i perspektywy innych uczniów, nauczycieli czy pracowników szkoły w kwestiach związanych ze zdrowiem. Im więcej osób weźmie w niej udział, tym większa szansa, że wypracowane podczas Okrągłego Stołu postulaty będą faktycznie reprezentowały ich poglądy i odpowiadały na potrzeby całej społeczności.
Osoby uczestniczące w diagnozie powinny mieć pewność, że zebrane opinie pozostaną anonimowe. To szczególnie ważne dla budowania poczucia zaufania, które pozwala na uzyskanie szczerych odpowiedzi. Diagnoza jest istotną częścią działań programowych, bo to na jej wynikach będą opierały się dalsze etapy pracy.
Rozmowy o zdrowiu z uczniami i uczennicami – metody diagnozy
Szkolną diagnozę można przeprowadzić na wiele sposobów. Metody, które proponujemy, to między innymi:
gadająca ściana – wystarczy powiesić dużą płachtę papieru w widocznym miejscu, np. na szkolnym korytarzu, a także przygotować kilka flamastrów i karteczek. Na plakacie należy umieścić pytanie, na które mają odpowiadać uczestnicy diagnozy (np. Jakie wyzwania dotyczące zdrowia i samopoczucia dostrzegasz w naszej szkole? Czym jest dla Ciebie dbanie o zdrowie?). Upewnijcie się, że każdy może podejść do gadającej ściany i bez trudu przeczytać zamieszczone na niej wpisy.
anonimowa ankieta online – to praktyczne narzędzie do zbierania opinii nawet od dużej liczby osób. Ankietę można przygotować przy użyciu darmowych programów i rozesłać np. za pomocą dziennika elektronicznego. Cyfrowa forma może ułatwić późniejsze zestawienie wyników i analizę. Ważne, by dobrze przemyśleć pytania, które chcecie zadać respondentom – powinny być jasne, konkretne i możliwie krótkie.
szybkie wywiady na przerwach – to rodzaj sondy, którą można przeprowadzić np. podczas przerw. Należy wcześniej przygotować kilka pytań, a następnie zadać je osobom, które chciałyby się wypowiedzieć. Warto pamiętać, aby podczas przeprowadzania wywiadów zrobić dokładne notatki z każdej rozmowy. Wywiady świetnie uzupełniają inne formy diagnozy, ponieważ pozwalają na dopytywanie o poruszane przez innych kwestie, co umożliwia uzyskanie różnorodnych punktów widzenia i stworzenie pełniejszego obrazu potrzeb oraz wyzwań związanych ze zdrowiem.
skrzyneczka na opinie – sprawdza się w sytuacjach, gdy osoby chcące się wypowiedzieć potrzebują więcej czasu na przemyślenie swojej opinii lub gdy mogą krępować się umieścić swój komentarz publicznie. Uczestnicy diagnozy będą umieszczać w niej karteczki z odpowiedzią na zadane pytanie. Ważne, aby skrzyneczka była łatwo dostępna i odpowiednio zabezpieczona.
Po przeprowadzeniu diagnozy uczniowie i uczennice spotykają się z nauczycielem, by podsumować wyniki i wybrać najczęściej pojawiające się wyzwania. Zebrane dane zostaną przedstawione podczas Okrągłego Stołu wokół Zdrowia i będą stanowić punkt wyjścia dla dalszej rozmowy o pozytywnych zmianach w zakresie dbania o zdrowie, które można wprowadzić w szkole.